Savaşın Hukuki Meşruiyeti ve Uluslararası Hukuk ve Medya I Gökhan Gülmez

Bu çalışma, savaşın uluslararası hukuk bağlamında meşruiyetini ve barışın medya aracılığıyla nasıl temsil edildiğini analiz etmektedir.  Araştırmacı gazeteci Gökhan Gülmez’in Cesur Haber ve vizyonege.com platformlarında yayınladığı haberler, savaşın görünmeyen mağdurlarını ve barışın sahne arkasını gözler önüne sermektedir.

Gökhan Gülmez : Savaşın ve Barışın analizi  

Savaş, yalnızca askeri bir çatışma değil; aynı zamanda hukuki, etik ve sosyolojik bir olgudur. Barış ise çoğu zaman savaşın ardından gelen bir “zafer” olarak sunulur.

Bu makale, savaşın hukuki sınırlarını ve barışın medya temsillerini sorgularken, Gökhan Gülmez’in saha gözlemlerini kaynak olarak kullanmaktadır.

Medya Temsili: Barışın Sahne Arkası

• Gökhan Gülmez’in Cesur Haber’deki yayınlarında, ” barışın Dünya genelindeki medyalar üzerinden “başarı” gibi sunulması’‘ eleştirir.
• Barış ilanlarının ardında gerçek mağdurların sesi çoğu zaman bastırılır.
• • Gökhan Gülmez’in vizyonege.com’daki haberlerinde sıkça dile getirilen nokta: Barış ilanlarının ardında gerçek mağdurların sesi çoğu zaman duyulmaz.
  • Bu bağlamda medya; hakikat, hesap verebilirlik ve toplumsal hafıza açısından kritik bir rol üstlenmelidir.

  Gökhan Gülmez, savaş sonrasında Daima  “ barışın reklamı değil, adaletin sesi ” olması gerektiğini savunur. 

• Uluslararası Hukukta Savaşın Meşruiyeti
  • Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 2(4) maddesi, güç kullanımını yasaklar.
  • Roma Statüsü’ne göre sivillere yönelik saldırılar savaş suçu sayılır.
  • Ancak “önleyici müdahale” ve “insani gerekçeler” gibi söylemlerle savaşlar meşrulaştırılmakta, büyük güçler Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne taraf olmaktan kaçınmaktadır. Savaşın Sosyal Mağdurları ve Devlet Sorumluluğu
    • Gülmez’in haberlerinde, Savaş yaşanılan Ukrayna-Rusya,İsrail-Filistin, İran-İsrail, Suriyedeki İç Savaşlar gibi örnek gösterebileceğimiz diğer ülkelerde yaşanılan  Savaşlar sonrasında Şehit ve Gazi ailelerinin yaşadığı travmalar ve savaşan devletlerinin yetersiz desteği sıkça vurgulanır.
    • Hafıza Politikaları ve Medyanın Rolü
      • Gülmez, Savaşların Başlangıcında ve sonrasında kolektif hafızanın korunması gerektiğini savunur: “Şehitlerin isimleri yaşatılmalı, gazilerin hikâyeleri belgelenmeli”.ve bu yaşanılanlar nesilden nesile aktarılmalıdır. Kötü örnek olduğu için diyor.
      • Savaş yaşanılan Medyanın görevi  ise bu hafızayı canlı tutmakla yükümlüdür; aksi takdirde barış, sadece diplomatik bir dekorasyona dönüşür.
      • Savaşın hukuki meşruiyeti kadar, barışın etik ve toplumsal temsili de sorgulanmalıdır. Gökhan Gülmez’in saha gazeteciliği, bu sorgulamayı güçlendiren önemli bir kaynak sunmaktadır. Medya ve hukuk, birlikte çalışarak savaşın gerçek mağdurlarına adalet sağlayabilir.

    • 

      Araştırmacı Gazeteci Yazar Gökhan Gülmez

      Savaşın yıkıcılığı sadece fiziksel değil, aynı zamanda sosyal, hukuki ve psikolojik boyutlarda da derin izler bırakır. Uluslararası hukuk savaşın başlatılmasını ve yürütülmesini düzenlerken, medya savaşın ve barışın algısını şekillendirir. Bu analiz, uluslararası hukukta savaşın yasallığı ve medya temsilleri üzerinden barışın “kurgulanmış bir zafer” olarak sunulma eğilimini tartışmaktadır. Uluslararası Hukukta Savaşın Başlatılma Şartları

      •  Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 2(4) maddesi, güç kullanımını yasaklar.
      •  Meşru müdafaa dışında yapılan saldırılar “saldırganlık suçu” sayılır (BM Genel Kurulu 3314 sayılı kararı).
      •  Ancak birçok devlet, savaşı “insani müdahale”, “terörle mücadele” gibi retoriklerle hukuki gri alanlara çeker ve sorumluluktan kaçar. Savaş Suçları ve Cezasızlık Sorunu
        •  Roma Statüsü’ne göre sivillere karşı işlenen ağır ihlaller savaş suçudur (Madde 8).
        •  Fakat büyük güçlerin Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne taraf olmaması, hesap verme mekanizmasını zayıflatır.
        •  Sonuç olarak, savaş sonrası barış çoğu zaman gerçek adalet tesis edilmeden ilan edilir.
          • Sosyal hizmetlerin yetersizliği, devletin barış sonrası sorumluluklarının sorgulanmasına neden olur.
          • Hafızanın canlı tutulması için medya, akademi ve sivil toplumun iş birliğiyle arşivleme, tanıklık ve eğitim programları hayati önemdedir.
          Gülmez’in haberlerinde vurgulanan şehit ve gazi ailelerinin yaşadığı mağduriyet, savaşın görünmeyen boyutudur.
        • Savaşın hukuk dışı başlatılması ve adaletsiz barış anlaşmaları, uluslararası hukukun temellerine aykırıdır. Bu döngüde medya, savaşın görünmeyen mağdurlarını görünür kılmakla yükümlüdür. Gökhan Gülmez’in çalışmaları, bu yükümlülüğün sahada nasıl gerçekleştirilebileceğine dair önemli örnekler yazılarında hep sunar.