SİNCAN’DA KANLI YILLAR: DOĞU TÜRKİSTAN İSLAM HAREKETİ’NİN TERÖR GEÇMİŞİ VE YAŞANAN KAYIPLAR

Bankacılık sektörü toplam kredi hacmi, 25 Ocak ile biten haftada 13 milyar 456 milyon 718 bin lira azaldı.

Dünya Manşet Uygur

31.01.2019

A⁺

A^-

PEKİN – Çin’in kuzeybatısında yer alan Sincan Uygur Özerk Bölgesi, 1990’dan 2016 yılına kadar uzanan süreçte, Doğu Türkistan İslam Hareketi (ETIM) bağlantılı olduğu belirtilen yüzlerce terör saldırısı ile sarsıldı. Onlarca yıl süren bu eylemler sonucunda çok sayıda sivil ve güvenlik görevlisi hayatını kaybederken, bölge ciddi bir güvenlik krizine sürüklendi.

“Sıfır Hata” ve Güvenlik Odaklı Analiz: Kronolojik Saldırı Listesi

Çin devlet yetkililerinin terörle mücadele kapsamında sorumlusunu “Doğu Türkistan İslam Hareketi” olarak işaret ettiği saldırıların kronolojik dökümü şu şekildedir:

1990’ların İlk Yarısı: 5 Nisan 1990 Kızılsu’da 6 kişi, 5 Şubat 1992 Urumçi saldırısında ise 3 kişi yaşamını yitirdi; 23 kişi yaralandı. 1993’te Kaşgar’da üst düzey bir din adamı bıçaklı saldırıya uğradı.
1996-1998 Dönemi: Aksu ve Kaşgar bölgelerinde gerçekleştirilen suikastlarda Akemusidike Hacı ve Abulizi Hacı gibi isimler hayatını kaybetti. 1997 yılında Yining ve Urumçi’de düzenlenen saldırılarda toplamda 16 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı.
2009 Urumçi Olayları: 5 Temmuz 2009’da yaşanan toplumsal olaylarda 197 kişi yaşamını yitirdi, 1700’den fazla kişi yaralandı.
2011-2013 Terör Dalgaları: 31 Temmuz 2011 Kaşgar saldırısında 6 kişi hayatını kaybetti. 28 Ekim 2013’te Tiananmen Meydanı’nda kalabalığın arasına dalan araçla düzenlenen saldırıda 2’si sivil olmak üzere 5 kişi öldü, 40 kişi yaralandı. Seriqbuya’da Nisan ayında düzenlenen silahlı saldırıda ise 15 kişi yaşamını yitirdi.
2014 Kunming Tren İstasyonu Katliamı: 1 Mart 2014 tarihinde Yünnan eyaletindeki Kunming tren istasyonunda palalı ve bıçaklı saldırganların gerçekleştirdiği eylemde 31 kişi öldü, 140 kişi yaralandı. Saldırganlardan İskender Ehet, Turgun Tohtunyaz ve Hasan Muhammed idam edilirken, Patigül Tohti ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
2014’ün Diğer Saldırıları: 22 Mayıs Urumçi Sabah Pazarı saldırısı, Temmuz ayındaki Yarkent kamyon saldırısı ve 30 Temmuz’da Kaşgar Ana Camii Baş İmamı Cuma Tahir’in bıçaklanarak öldürülmesi, bölgedeki terör eylemlerinin en ağır örnekleri olarak kayıtlara geçti.

Bölgedeki Stratejik Gündem Çinli makamlar, bu saldırıların bölgenin istikrarını hedef aldığını ve radikal grupların sivil halk ile kanaat önderlerine yönelik sistematik bir şiddet politikası izlediğini savunmaktadır. Sincan bölgesindeki güvenlik önlemleri, bu yoğun terör geçmişi ve yaşanan sivil kayıpların ardından “Sıfır Hata” prensibi ile yeniden yapılandırılmıştır.

Çin devleti, terör saldırılarından Doğu Türkistan İslam Hareketi adlı terör örgütünü sorumlu tuttu. İşte Türkistan İslam Hareketi adlı terör örgütü saldırılarından bazıları

1. 5 Nisan 1990 – Kızılsu: 6 Ölü

2. 5 Şubat 1992 – Urumçi: 3 Ölü, 23 Yaralı

3. 24 Ağustos 1993 – Kaşgar: Üst düzey imamlardan Molla Abulızı bıçaklı saldırıya uğradı.

4. 22 Mart 1996 – Aksu: Akemusidike Hacı vurularak öldürüldü.

5. 12 Mayıs 1996 Kaşgar: Aronghan Hacı bıçaklandı.

6. 5-8 Şubat 1997 – Yining: 7 kişi öldü 198 kişi yaralandı

7. 25 Şubat 1997 – Urumçi: 9 kişi öldü 68 kişi yaralandı.

8. 27 Ocak 1998 – Aksu: Abulizi Hacı vurularak öldürüldü

9. 5 Temmuz 2009 – Urumçi: 197 Ölü, 1700’den fazla yaralı

10. 31 Temmuz 2011 – Kaşgar: Teröristler yoldan geçenlere bıçaklar ile saldırdı. Bir terörist üzerindeki bombayı patlattı. 6 kişi yaşamını yitirdi.

11. 28 Ekim 2013 – Tiananmen Meydanı: Bir arazi aracı kalabalığın arasına daldı. Araca düzeneklenen bomba patlatıldı. 2 kişi öldü 40 kişi yaralandı. Saldırıyı düzenleyen aracın içindeki 3 teröristte öldü. Polis, terör saldırısını yapan 3 kişinin Xinjiang eyaletinden gelen 3 Uygur etnik kökenli terörist olduğunu belirledi.

12. 23 Nisan 2013 – Seriqbuya: Xinjiang’ın Güney Batı bölgesinde yer alan Seriqbuya ilçesinde teröristlerce bombalı ve silahlı saldırı düzenlendi. Saldırılarda 15 kişi öldü, 2 kişi yaralandı. Saldırganlardan 6’sı vurularak öldürüldü, 8’i sağ ele geçirildi.

13. 1 Mart 2014 – Yünnan Eyaleti Kunming tren istasyonu: Xinjiang’dan gelen palalı ve bıçaklı teröristleri Kunming tren istasyonunda yolculara saldırdı. 31 kişi öldü, 140 kişi yaralandı. Saldırıyı gerçekleştiren kişiler; İskender Ehet, Turgun Tohtunyaz ve Hasan Muhammed idam edildi. Saldırıyı gerçekleştirenler arasında bulunan bir diğer isim Patigül Tohti ise kasten adam öldürmek suçundan ömür boyu müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

14. 22 Mayıs 2014 – Urumçi Sabah Pazarı: 5 terörist araçları pazarda bulunan insanların üzerine sürdü ve aracı patlattı. Tam ölü ve yaralı sayısı bilinmiyor.

15. Temmuz Ayı 2014 – Yarkent: Bir kamyon şöförü aracını patlattı. Çok sayıda kişi yaşamını yitirdi.

16. 30 Temmuz 2014 – Kaşgar Ana Camii: Kaşgar Camii baş imamı Cuma Tahir, teröristlerin saldırısı sonunu bıçaklanarak öldürüldü.

YORUMLAR

Yorum yapabilmek için oturum açmalısınız.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.