Doğu Türkistan Davasının tek bir etnik kimliğe indirgenmesi,Türkistan ruhunu nasıl zedeliyor?

ETNİK PARÇALANMADAN BÜTÜNSEL TÜRKİSTAN İDEALİNE: DOĞU TÜRKİSTAN DAVASINDA KİMLİK VE BİRLİK TARTIŞMALARI

Doğu Türkistan mücadelesi tarihsel bir yol ayrımında. Davanın tek bir etnik kimliğe indirgenmesi, coğrafyanın kadim ve kapsayıcı Türkistan ruhunu nasıl zedeliyor?

Doğu Türkistan davası, yüzyılı aşkın süredir dünyanın en çetin ve haklı coğrafi-siyasi mücadelelerinden biri olarak tarihe kazınmıştır. Ancak bu haklı davanın diasporada ve uluslararası platformlarda temsil biçimi, son yıllarda kendi içinde derin bir kimlik ve strateji krizini beraberinde getirmiştir.

Mücadelenin sadece dar bir etnik gruba hapsedilmesi, Türkistan coğrafyasının bütünlüğünü, tarihsel köklerini ve en önemlisi ortak direniş ruhunu zedeleyen en büyük tehlike olarak öne çıkmaktadır.

Coğrafi Bütünlük ve “Türkistan” Üst Kimliği

Tarihsel ve coğrafi gerçekler incelendiğinde, Orta Asya’dan Kafkasya’ya uzanan geniş sahanın adı tektir: Türkistan. Bu coğrafya, sadece tek bir boyun veya zümrenin değil; Uygur, Kazak, Kırgız, Tatar, Özbek ve daha pek çok Türk boyunun ortak vatanıdır.

Doğu Türkistan söylemi, bu kadim coğrafyanın işgal edilmiş bütünlüğünü ve anayasal devlet geleneğini temsil eder. Mücadelenin bu geniş perspektiften koparılarak daraltılması, şu temel sorunları doğurmaktadır:

Parçalı Algı: Davanın tek bir etnik unsurun mücadelesiymiş gibi sunulması, bölgede yaşayan diğer asil unsurların (örneğin Kazak, Kırgız, Tatar, Özbek ve daha pek çok Türk boyunu) tarihsel ağırlığını ve ortak iradesini gölgelemektedir.

Stratejik Zafiyet : Parçalanmış bir diaspora görüntüsü, uluslararası kamuoyunda “birleşik bir halk iradesi” yerine, birbiriyle rekabet eden küçük gruplar algısı yaratmakta ve nihayetinde davanın küresel meşruiyetini zedelemektedir.

“Uygur” Odaklı Söylemin Yarattığı Kırılmalar

Son yıllarda diasporadaki bazı kurumsal yapılar ve STK’lar eliyle davanın adeta tek bir kimlik üzerinden tanımlanması, sahada ve tarihte büyük bir rahatsızlık yaratmaktadır.

Merhum Hızırbeg Gayretullah gibi davanın önde gelen kanaat önderlerinin de dikkat çektiği üzere, “Uygur” isminin bir üst çatı veya tekel haline getirilmesi, Doğu Türkistan’ın 35 milyonluk toplam Türk nüfusunun ( Uygur, Kazak, Kırgız, Tatar, Özbek ve daha pek çok Türk boyu) gerçeğiyle çelişmektedir. Dünya genelinde Doğu Türkistan denilince 35 Milyon Uygur var söylemi yanlış bir söylemdir, Algı operasyonudur.

Tarihsel Mirasın Gaspı: Gök Bayrak, Sürgün Hükümeti armaları ve Altay Kartalı gibi semboller; sadece bir zümrenin değil, tüm DoğuTürkistan Türk halkının bağımsızlık ve cesaret simgeleridir. Bu sembollerin dar etnik çıkarlar uğruna tekelci bir yaklaşımla kullanılması, içeride birlik ve dirliği bozan bir unsur olarak öne çıkmaktadır.

Taktiksel Hatalar: Davanın etnik temelli kamplara bölünmesi, Çin’in bölgedeki asimilasyon ve “böl-yönet” politikalarına en büyük desteği istemeden de olsa sunmaktadır.

Dış Müdahaleler ve Sürgün Siyasetinin Çöküşü

Kimlik tartışmalarının derinleştiği bu süreçte, ABD merkezli kurulan bazı yapılar (örneğin Demokratik Çin Birliği ile kurulan tartışmalı temaslar veya sürgün hükümetleri içerisindeki liderlik çekişmeleri) davanın ruhunu zedelemiştir.

Anwar Yusuf Turani’nin Richard Kennedy adını alan liderlerin çelişkili hamleleri ve Çin’e gerçekleştirilen tartışmalı ziyaretler, diasporadaki güven krizini tırmandırmıştır. Etnik daralmanın getirdiği vizyonsuzluk, dış odaklı planların bu yapılar içine sızmasını kolaylaştırmış; sonuç olarak “sürgün hükümeti” iddiaları iç çekişmelerle tarihe gömülmüştür.

Yeniden “Bütünlük” ve Ortak Gelecek

Doğu Türkistan davası, hiçbir etnik kimliğin tekelinde yapılamayacak kadar büyük, kutsal ve tarihi bir sorumluluktur.

Çözüm bellidir: Mücadele, etnik köken parantezine alınmaksızın, “Türkistan” üst kimliği altında yeniden birleştirilmelidir. Uygur’uyla, Kazak’ıyla, Kırgız’ıyla bu kadim coğrafyanın tüm evlatları ortak bir masada, ortak semboller ve ortak bir stratejiyle hareket etmek zorundadır.

Aksi takdirde, içerideki kimlik kavgaları ve dar çıkar hesapları, dışarıdaki işgal politikasından daha çok bu haklı davanın ruhunu yaralamaya devam edecektir. Tarih, bu coğrafyada birlik olanların değil, parçalananların nasıl unutulduğunu acı tecrübelerle kaydetmiştir.

TÜRKİSTAN RUHU 

“Türkistan ruhu”, coğrafi sınırların çok ötesinde, Orta Asya’dan Kafkasya’ya uzanan geniş bir coğrafyayı, ortak tarihi, kültürü, dili ve kader birliğini kucaklayan kadim bir aidiyet ve direniş bilincidir.

Doğu Türkistan davası ve bu coğrafyanın mücadelesi bağlamında Türkistan ruhu şu temel unsurlarla tanımlanır:

Bütünlük ve Üst Kimlik Bilinci: Etnik kimlikleri (Uygur, Kazak, Kırgız, Tatar vb.) dışlamayan, aksine hepsini “Türkistan” çatısı altında birleştiren büyük bir kardeşlik ve dayanışma iradesidir.

Tarihsel ve Kültürel Mirasa Sahip Çıkma: Yüzyıllardır bu toprakklarda var olan devlet geleneğini, inancı, dilde ve fikirde birlik anlayışını yaşatma ve gelecek nesillere aktarma kararlılığıdır.

Tavizsiz Direniş ve Onur: İşgale, asimilasyona ve böl-yönet politikalara karşı boyun eğmeyen; esareti reddedip özgürlük ve bağımsızlık ideali etrafında kenetlenen onurlu bir duruştur.

Kısacası Türkistan ruhu, dar menfaatlerin, etnik ayrışmaların ve kişisel hesapların ötesinde, mazlum bir coğrafyanın ortak özgürlük ve adalet arayışının adı ve inancıdır.

https://www.facebook.com/reel/1200507382201244?locale=tr_TR